Yozlaşma, Sünnetten Ayrılmakla Başlar

Dr. Emin Sert

Yazarın şu ana kadar yazılmış 7 makalesi bulunuyor.

“Her bid’at dalâlettir”

Resul-i Ekrem sallallahu aleyhi vesellemin devr-i saadetlerinde izledikleri yol ve Hulâfa-i Raşidin dönemindeki tatbikat “sünnet” kavramı ile açıklanabilir. Hûlefa-i Raşidin döneminden sonra İslâm’a sokulmaya çalışılan itikâdî, siyasî ve ameli yaklaşımlar, bid’at hükmündedirler.

 

Bunların birçoğunu bid’at-ı hasene olarak nitelendirmeye çalışanlar, Resûl-i Ekrem sallallahu aleyhi vesellemin: “Dinimizden olmayan herhangi bir şeyi uyduranın ortaya koyduğu merduttur. Her bid’at dalâlettir” (Sahih-i Müslim, Cuma/43) hükmünü dikkate almıyorlar, demektir. Bid’at, sünnetin zıddıdır.

 

Peygamberlerin yolundan gitmek

Yüce yaratıcı insanoğlunu mükerrem ve mükemmel bir varlık olarak yaratmıştır. Fakat bu mükemmelliğine rağmen insan, ilahî hitaba doğrudan muhatap olacak yapıya sahip değildir. Bu sebeple dünyada insan hayatının başladığı günden beri Allah Tealâ, onların arasından seçtiği “Nebî” veya “Resul” denilen peygamberleri kendisiyle kulları arasındaki irtibatı kurmak ve açıklamakla görevlendirmiştir.

 

Bütün peygamberler, Allah’ın emir ve nehiylerini O’nun kullarına ulaştırmak ve onlara doğru yolu göstermekle görevlendirilmiş hidayet elçileridir. Peygamberler bu kutsal elçilik görevlerini hakkıyla yerine getirmeye çalışmışlardır. Bizim Peygamberimiz Hz. Muhammed Mustafa sallallahu aleyhi vesellem de ümmetine Allah Tealâ’nın istediği şekilde yaşamaları için gerekli bilgileri uygulamalı olarak vermiştir.

 

Her bid’at bir sünneti kaldırır

Bu bilgi ve rehberliğe tam riayet etmeyen, halkı müslüman ülkelerin uğradığı toplumsal felâketlerin temelinde İslam’dan uzaklaşma ve bid’atler yatmaktadır. Her bid’atın; mutlaka bir sünneti ortadan kaldırdığı dikkate alınırsa, işin vehameti daha kolay kavranır.

 

Zira bid’at çıkarma arzusu; tam ve kâmil olan İslâm nizamında noksanlık veya fazlalık varmış vehmine dayanır. Bu vehim ise; “Bugün dininizi kemâle erdirdim. Üzerinizdeki nimetimi tamamladım ve size din olarak müslümanlığı (verip ondan) hoşnut oldum” (Maide, 5/3) âyet-i kerimesinden şüpheyi beraberinde getirir. Bunun itikâdi yönden insanı hangi noktaya getireceği basiret sahiplerince malûmdur. Kaldı ki, İslâm’da olmayan herhangi bir şeyi, İslâm’a sokmaya çalışmak veya hükümlerin bir kısmının çıkarılmasını arzu etmek, küfür (dinden çıkmak) tehlikesini beraberinde getirir.

 

Peygamber Efendimiz vahiy yoluyla Allah’tan aldığı Kur’an ayetlerini, görevi gereği, insanlara sadece ulaştırmakla kalmıyor, aynı zamanda onları açıklıyor ve anlatıyordu. Tebliğ ettiklerini açıklamak ve anlatmak onun aslî göreviydi. Hemen işaret edelim ki Peygamberimiz’in tebliğ görevi evrensel olduğu için açıklamaları da ona uygun bir çerçeve ve nitelikte gerçekleşiyordu. Yani sünnet, Kur’an’ın evrensel planda Hz. Peygamber tarafından yorumlanması demek oluyordu.

 

Hurafelere kimler inanıyor?

Günümüzde din ile irtibatlandırılan bid’at ve hurafeler, aslında İslam toplumunun ortak problemidir. Bid’at ve hurafelerin temel sebebi bilgi eksikliğidir. Çünkü insanlarda esrarengiz olaylara ilgi, genellikle bilginin önünde gider. Bu ilgiyi hakiki dini bilgi ile doyurup iyiye kanalize edecek kurumlar yeterli olmadığı ve dini bilgilenmede problemler yaşandığında, insanlar din adına çoğu zaman hurafelere takılıp kalmaktadır.

 

Hurafe ve bid’atin peşinden, ancak dini hassasiyeti zayıf, cahiller kimseler gider. Ehl-i sünnet çizgisinde cehaletten kurtulmayı görev sayanlar ise hurafelerle mücadele etmektedirler.

 

Bid’at, dinde yeri olmayan yeni eylem demektir. İslâm’a ait olmamasına rağmen, onun bir parçasıymış gibi hayata geçirilen sünnete aykırı her eylem, bu isimle damgalanır. Bid’atlere itibar etme isteği, çeşitli nedenlerle ortaya çıkabilir. Bu tehlikeye karşı iman ve amelini koruma duyarlılığına sahip her mü’min hakiki dini ilimleri öğrenmek durumundadır.

 

Ehl-i Sünnet âlimlerinin görüşleri

Halk arasında “Dört Hak Mezhep” kavramı; ehl-i bid’atla mücadele veren İslâm ûlemasının gayretiyle yerleşmiştir. Ancak “ehl-i kıble’nin tekfir edilemiyeceği” (İmam-ı A’zam, Fıkh-ı Ekber, (Aliyyü’l Kari Şerhi) s. 424) yolundaki külli kaide ve ehl-i kıble ıstılâhı unutulunca; her önüne geleni tekfir eden, hâricî mantığı yeniden gündeme girmiştir. Tabii bu arada; ideolojik taarruzlar sonucu, “ehl-i sünnetin akaidi” ile hiçbir alâkası kalmayan tiplere de rastlamak mümkündür.

 

“Bid’atı red ve ondan el çekmek, beğenilmiş sünnettir. Her bid’at zem edilmiştir ve delâlettir” (Gazzalî, Camiû’l Avam, İst. 1978 s. 78). Ayrıca İmam-ı Gazali, ‘Mustasfa’ isimli usûl kitabında, din emniyetinin sağlanabilmesi için, bid’at ehlinin cezalandırılmasını şart koşmaktadır. İmam-ı Rabbani de ‘Mektubat’ isimli ünlü eserinde “bid’atın hasenesi olmaz, hepsi mezmumdur.” (Mektubat, c. I, Mektub no:186) buyuruyor.

 

İslam ümmeti için bid’atlar ciddi tehlikedir. Bunu Peygamber Efendimiz önceden haber vererek Müslümanları uyarmıştır. “Dinde yeni ortaya çıkan (sünnete muhalif) bid’atlerden sakınınız. Çünkü (sünnete muhalif) her şey bid’attir, her bid’at dalalettir.” (Tirmizi, İlim, 2600/Ebû Davut, Sünnet, 3991).

 

İmam-ı Rabbânî kuddise sirruhu: “Hepimize lazım olan, Ehl-i Sünnet ve’l-Cemaat âlimlerinin, Kitab ve Sünnet’i layık olduğu şekilde anladıktan sonra, çıkardıkları hükümlerle itikadımızı tashih etmektir. Ehl-i Sünnet’in büyüklerinin görüşlerine muvafık olmadığı müddetçe hiç birimizin görüşü muteber değildir. Görülmüyor mu ki, her bid’atçi ve sapık, kendi batıl görüşlerini Kitab ve Sünnet’ten aldığını iddia etmektedir.” (Mektûbât, c.1. Mektup, 157)

 

Bozulma ve yozlaşma

Müslümanlar ancak sünnete sarılmak ve ondan ayrılmamaya çalışmak suretiyle İslami kimliklerini koruyabilirler. Dinden uzaklaşma, sünnetin terki ve mekruhların işlenmesiyle başlar. Bu daha sonra farzların terkine ve haramların işlenmesine doğru gider.

 

Halat nasıl lif lif kopup parçalanırsa, din de sünnetlerin birer birer terkiyle ortadan kalkar. Zira sünnetin terkedilmesiyle doğacak boşluk, sünnetin tam zıddı olan bid’atla doldurulmaktadır.

 

Sünnet, en kısa ve genel anlatımıyla “İslam kültürü” demektir. Bid’at ise İslam kültürüne ters düşen, onda yeri olmayan ve fakat ondanmış gibi görülmeye ve gösterilmeye çalışılan yabancı unsur demektir. Muhtelif kıta ve iklimlerde yaşayan müslümanlar arasında çağlar boyu görülegelen ortak değerler ve uygulama benzerlikleri, sünnetin belirleyiciliği, birleştiriciliği, bütünleştiriciliği yani evrenselliği sayesinde olmuştur. Açıkça söylemek gerekirse, ümmet sünnetle vardır, onunla yaşar. Yozlaşma, sünnetten ayrılmakla başlar.

 

Mesela bazı yerlerde görülen kabirlere çaput bağlamak, mum yakmak gibi uygulamalar dinimizde yoktur. Bunlar dini bilgiden haberi olmayan cahillerin yaptığı hurafelerdir. Ancak temel atılırken, yeni araba alınca, hastalık gelince, hasta iyi olunca Allah rızası için kurban kesilebilir. Bunlar hurafe değildir. Fakat etlerinin yalnız fakirlere verilmesi lazımdır.

 

Müslümanların davranışlarının İslami olabilmesi ve salih amel olarak kabul edilmesi için zihnin şüphe, hurafe, vehim ve yanlış düşüncelerden kurtulması gerekmektedir. Bu noktada, İslam bütünlük arz etmektedir. Her Müslüman, etrafında olup bitenleri anlamlandıracak şekilde dini ilmihal bilgilerine sahip olmalı ve İslami dünya görüşünü şekillendirmelidir. Kuran, hadisler ve İslam kültürü yeterli veriye sahiptir. Bid’at ve hurafeler, İslam’ın yaşanabilirliğini ortadan kaldıran tehlikeli zehirlerdir.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ